حكيم ابوالقاسم فردوسى
1327
شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى)
ز يزدان پذيرفتم آن تاج و تخت * فراوان كشيدم از ان رنج سخت جهان آفرين داور داد و راست * همى روزگارى دگر گونه خواست نيم دژمنش نيز در خواست او * فزونى نجوييم در كاست او بجستيم خشنودى دادگر * ز بخشش نديدم بكوشش گذر چو پرسد ز من كردگار جهان * بگويم به دو آشكار و نهان بپرسد كه او از تو داناترست * بهر نيك و بد بر تواناترست همين پر گناهان كه پيش تواند * نه تيمار دار و نه خويش تواند ز من هرچ گويند زين پس همان * شوند اين گره بر تو بر بد گمان همه بندهء سيم و زرّند و بس * كسى را نباشند فريادرس از يشان ترا دل پر آسايش است * گناه مرا جاى پالايش است نگنجد ترا اين سخن در خرد * نه زين بد كه گفتى كسى بر خورد و ليكن من از بهر خودكامه را * كه برخواند آن پهلوى نامه را همان در جهان يادگارى بود * خردمند را غمگسارى بود پس از ما هرانكس كه گفتار ما * بخوانند دانند بازار ما ز برطاس و ز چين سپه رانديم * سپهبد بهر جاى بنشانديم ببرديم بر دشمنان تاختن * نيارست كس گردن افراختن چو دشمن ز گيتى پراگنده شد * همه گنج ما يك سر آگنده شد همه بوم شد نزد ما كارگر * ز دريا كشيدند چندان گهر كه ملاح گشت از كشيدن ستوه * مرا بود هامون و دريا و كوه چو گنج در مها پراگنده شد * ز دينار نو بدره آگنده شد ز ياقوت و ز گوهر شاهوار * همان آلت و جامهء زرنگار چو ديهيم ما بيست و شش ساله گشت * ز هر گوهرى گنجها ماله گشت درم را يكى ميخ نو ساختم * سوى شادى و مهترى آختم بدان سال تا باژ جستم شمار * چو شد باژ دينار بر صد هزار پراگنده افگند پنداوسى * همه چرم پنداوسى پارسى بهر بدرهيى در ده و دو هزار * پراگنده دينار بد شاهوار جز از باژ و دينار هندوستان * جز از كشور روم و جادوستان جز از باژ و ز ساو هر كشورى * ز هر نامدارى و هر مهترى جز از رسم و آيين نوروز و مهر * از اسپان و ز بندهء خوب چهر جز از جوشن و خود و گوپال و تيغ * ز ما اين نبودى كسى را دريغ جز از مشك و كافور و خزّ و سمور * سياه و سپيد و ز كيمال بور هران كس كه ما را بدى زير دست * چنين باژها بر هيونان مست همى تاختندى بدرگاه ما * نپيچيد گردن كس از راه ما ز هر در فراوان كشيديم رنج * بدان تا بياگند زين گونه گنج دگر گنج خضرا و گنج عروس * كجا داشتيم از پى روز بوس فراوان ز نامش سخن رانديم * سرانجام باد آورش خوانديم چنين بيست و شش سال تا سى و هشت * بجز بآرزو چرخ بر ما نگشت